Pogromca kleszczy, komarów i much. Trzyma je od ogrodu z daleka

Apteka w ogrodzie to cykl artykułów, w którym przybliżamy wam i podpowiadamy jak uprawiać zapomniane lub mniej znane rośliny zielne, które posiadają przydatne i zdrowotne właściwości. Tym razem opowiemy wam o czeremsze, zwanej też smrodynią lub korcipką – ulubionej roślinie leczniczej naszych babć.

1

Zapomniana czeremcha zwyczajna

Czeremcha zwyczajna to gatunek drzewa lub krzewu z rodziny różowatych. Występuje pospolicie na terenie Europy, Azji Mniejszej i zachodniej Syberii. W naszym kraju spotkać też można jej krewniaczkę – czeremchę amerykańską.

Jak pachnie czeremcha?

Drzewo czeremchy zwyczajnej dorasta do 15 metrów. Krzew osiąga między 0,5 do 4 metrów. Ich korony są gęste, a gałęzie przewieszają się. Jajowate, matowe liście mają ząbkowane brzegi. Na przełomie kwietnia i maja roślina wykształca drobne, ozdobne, białe kwiatuszki zebrane w zwisające grona. Wydzielają one charakterystyczny, intensywny zapach podobny do bzu (lilaka) oraz magnolii. Latem pojawiają się niewielkie, jadalne owoce. Dojrzewając, zmieniają barwę – od zielonej, przez czerwoną do ciemnej, niemal czarnej. Smrodynia porasta nieużytki, dzikie podgórskie tereny, bywa też nasadzana w starych parkach i na obrzeżach miast.

2

Czeremcha — uprawa w ogrodzie

Czeremcha nie sprawia żadnych problemów w uprawie. Jest niewymagająca względem gleby, chociaż najlepiej rośnie w ziemi wilgotnej i próchniczej. Dobrze radzi sobie na stanowiskach słonecznych i półcienistych. Jest odporna na zanieczyszczenia środowiska i wybaczająca, jeśli chodzi o zaniedbania pielęgnacyjne.

Krzewy świetnie sprawdzą się w małych, naturalistycznych ogrodach. Pięknie komponują się z innymi kwitnącymi krzewami (lilakami, chociażby), a samodzielnie utworzą przyjemny szpaler. Szybko rozrastające się drzewa lepiej wybierać do większych ogrodów.

Czeremcha amerykańska

Czeremcha amerykańska jest nieco większa od pospolitej. Osiąga wysokość 20 metrów, a jej liście są bardziej błyszczące. Drobne kwiaty nie opadają, a rozpościerają się. Owoce czeremchy amerykańskiej pojawiają się później – we wrześniu i w październiku. Są słodsze w smaku niż owoce rodzimego gatunku.

Czeremcha — właściwości

Warto mieć ją w ogrodzie nie tylko ze względu na jej walory estetyczne i użytkowe. Czeremcha jest cenną rośliną leczniczą, a jej owoce są jadalne. Surowcem zielarskim są kora z pąkami liściowymi oraz kwiaty. Kwiaty zbieramy wiosną, w suche i słoneczne dni. Wtedy również (a później jeszcze jesienią) można pobrać korę z młodych, giętkich gałązek. Zbieramy jedynie w pełni dojrzałe owoce. Części rośliny suszymy w ciepłym pomieszczeniu, rozłożone na płótnie lub innej przewiewnej tkaninie. Z kwiatów przygotowywać można napar, a z owocowców odwar, soki i nalewki.

3

Czeremcha na kleszcze

Liście czeremchy posiadają substancje o właściwościach odkażających i bakteriobójczych. Są toksyczne dla wielu owadów i kleszczy, dlatego można z nich wykonać domowy oprysk przeciwko tym zwierzętom. Niektóre podręczniki zielarskie sugerują, że natarcie się liśćmi czeremchy zapobiegnie atakom pajęczaków.

Wyciągi i ekstrakty z czeremchy charakteryzują się działaniem przeciwzapalnym, uspokajającym, obniżającym ciśnienie krwi. Stymulują układ trawienny i przemianę materii. Preparaty na bazie kory łagodzą biegunkę. Uwaga! Wyciągi z kwiatów czeremchy mogą wpływać na gospodarkę hormonalną, dlatego zaleca się ostrożne ich stosowanie, najlepiej po wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

Kwiaty czeremchy często są składnikami kosmetyków. Napar z kwiatów korcipki można stosować zewnętrznie, na skórę. Doskonale nawilża ją, wygładza, przeciwdziała obrzękom, zmniejsza cienie pod oczami, rozjaśnia przebarwienia i przyśpiesza gojenie ran.

Czeremcha na kleszcze — przepis

Oprysk przeciwko kleszczom, komarom i muchom wykonuje się z drobno pociętych młodych gałązek czeremchy oraz kory, którą zdejmuje się niedużym nożykiem. Części rośliny zalewamy zimną wodą (na 500 g ok. 10 l) i zagotowujemy. Gdy płyn zaczyna wrzeć, zmniejszamy ogień i gotujemy przez ok. 30 min. Poprawnie wykonany oprysk będzie miał kolor czerwony. Po ostygnięciu zlać go można do zraszacza lub konewki. Opryskujemy rośliny i zakątki gdzie pojawiają się kleszcze i niechciane owady.

4

Czermecha — na nalewkę i dżemy

Błędnie sądzi się, że owoce czeremchy są trujące. Są jednak szkodliwe w takim stopniu jak wiśnie, morele, migdały czy jabłka, w nasionach, których znajdują się glikozydy cyjanogenne. Po oddzieleniu od pestek lub obróbce termicznej (szkodliwe związki ulegają wówczas całkowitemu rozpadowi) nie są groźne dla zdrowia. Owoce czeremchy są słodkie, ale mdłe w smaku. Świetnie nadają się do wyrobu soków, dżemów, konfitur i nalewek.

źródło: deccoria.pl